De vier artikels van de AI Act die voor een kmo tellen
De AI Act geldt sinds 1 augustus 2024 en wordt in stappen van toepassing. Een kmo die ChatGPT of Copilot gebruikt, is geen techbedrijf, maar wel “gebruiksverantwoordelijke”. Dit is wat dat vandaag betekent, en wat de Digital Omnibus van juli 2026 verschoof.
Ben jij aanbieder of gebruiksverantwoordelijke?
De AI Act, voluit Verordening (EU) 2024/1689, maakt een verschil tussen wie AI maakt en wie AI gebruikt. OpenAI, Microsoft en Google zijn aanbieders. Jouw kmo is gebruiksverantwoordelijke: een bedrijf dat een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt. Alleen privégebruik valt erbuiten.
Voor een kmo die AI gebruikt voor mails, offertes of verslagen, tellen vooral vier artikels: artikel 4 over AI-geletterdheid, artikel 5 over wat verboden is, artikel 50 over transparantie, en artikel 26 met je plichten als je AI met hoog risico inzet, bijvoorbeeld in HR.
De tijdlijn van de AI Act op één scherm
- 011 augustus 2024
De AI Act treedt in werking
De regels worden daarna in stappen van toepassing.
- 022 februari 2025
AI-geletterdheid en verboden praktijken
Artikel 4 en artikel 5 gelden. Wie AI gebruikt, zorgt dat zijn mensen weten wat ze doen, en bepaalde toepassingen zijn verboden.
- 032 augustus 2025
Modellen voor algemene doeleinden en sancties
Regels voor de makers van grote modellen zoals die achter ChatGPT, en de regels over boetes.
- 0427 juli 2026
De Digital Omnibus geldt
Verordening (EU) 2026/1744 van 8 juli 2026 schuift termijnen op en herschrijft artikel 4: je neemt maatregelen die AI-geletterdheid ondersteunen, maar hoeft niemand een bepaald niveau te garanderen.
- 052 augustus 2026
De algemene toepassingsdatum
Onder meer de transparantieregels van artikel 50 gelden.
- 062 december 2026
Twee nieuwe verboden
AI die zonder uitdrukkelijke toestemming intieme of seksuele beelden maakt van herkenbare personen, en AI die kindermisbruikmateriaal maakt.
- 072 december 2027
Hoog risico uit bijlage III
Onder meer AI voor werving, selectie en beslissingen over werknemers. Oorspronkelijk was dat 2 augustus 2026.
- 082 augustus 2028
Hoog risico in producten
AI als veiligheidsonderdeel van producten die onder andere Europese productregels vallen.
Wat al verboden is
Sinds 2 februari 2025 verbiedt artikel 5 onder meer AI die mensen ongemerkt manipuleert of hun kwetsbaarheid uitbuit, sociale scores die mensen benadelen, en AI die emoties afleidt op de werkplek of in het onderwijs, behalve om medische of veiligheidsredenen.
Voor een gewone kmo lijkt dat ver weg. Tot een leverancier een tool aanbiedt die tijdens sollicitatiegesprekken “betrokkenheid meet” of klantgesprekken op emotie scoort voor een evaluatie van je medewerkers. Vraag dan wat hij precies afleidt, en waarvoor.
Boetes voor verboden praktijken gaan tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet. Voor kmo's geldt telkens het laagste van de twee.
Wat transparantie betekent voor een kmo
Artikel 50 legt drie dingen op die een kmo kunnen raken. Een chatbot of AI-telefonist moet zo gemaakt zijn dat mensen weten dat ze met AI praten, tenzij dat al overduidelijk is. Dat ligt bij de aanbieder, maar jij kiest de tool en zet hem aan.
Maak je met AI beeld, audio of video die een deepfake vormt, dan zeg je dat het kunstmatig gemaakt is. En publiceer je door AI gemaakte tekst om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang, dan meld je dat, tenzij een mens hem redactioneel nakeek en er verantwoordelijkheid voor draagt.
Die informatie moet er uiterlijk zijn bij het eerste contact. Niet in een voetnoot op pagina vier.
Drie dingen die een kmo van twintig mensen nu doet
- Maak de lijst. Welke AI-tools gebruikt wie, waarvoor. Ook de AI-knop in je boekhoudpakket en de gratis chatbot die niemand kocht. Vandaar volgt de training per rol, zie AI-geletterdheid volgens de AI Act.
- Schrijf de spelregels op één A4. Welke tools mogen, welke gegevens er nooit in gaan, wie beslist bij twijfel. Hoe dat eruitziet, staat in een AI-beleid voor je kmo en klantdata in AI-tools.
- Kijk je klantcontact en je HR na. Zegt je chatbot dat hij AI is? Filtert je rekruteringstool cv's met AI? Dat laatste wordt hoog risico vanaf 2 december 2027, zie AI in werving en HR.
Wat het kost om het in orde te brengen
In een AI-check-up breng ik in drie weken elke werkstroom en elke tool in kaart, met spelregels op één A4 en een plan voor 90 dagen. Kosten: 2.450 euro excl. btw, verrekend als je verdergaat met de uitrol.
De AI-uitrol bevat training per rol die de AI-geletterdheid uit artikel 4 afdekt, voor 9.500 euro excl. btw. Alleen de training kan ook: 1.450 euro per groep per dag.
Vragen over de AI Act
Wat is de EU AI Act?
Waar kan ik de AI Act downloaden?
Wanneer werd de AI Act aangenomen?
Geldt de AI Act als mijn kmo alleen ChatGPT gebruikt?
Meer over ai
Welke AI gebruikt jouw team al zonder dat je het weet?
Begin bij de lijst. Ik help je hem in een uur op te stellen en zeg je wat eruit volgt.
- Meteen een bevestiging in je mailbox.
- Binnen één werkdag bel of mail ik je, wat jij verkiest.
- Daarna krijg je een vaste prijs op papier.